లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై ఎప్పుడు చేయాలి? కారణం తెలుసుకుని కొత్త ఫైల్ ఎలా పెట్టాలి

లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై చేయాలంటే తొందర పనికిరాదు. ముందు కారణం, తర్వాత సరిచేసిన కొత్త ఫైల్. ఈసారి మన పల్లెటూరి భాషలో, ఎదురుగా కూర్చుని కబుర్లు చెప్పుకున్నట్టు మాట్లాడుకుందాం. నీకు తేలిగ్గా అర్థమయ్యేలా, నేల మీద నిలబడి చెప్పే పద్ధతిలో రాస్తున్నాను. మనసులో పెట్టుకోకు, మొదలుపెడదాం రా.

ఫోన్‌లో “మీ అప్లికేషన్ రిజెక్ట్ అయ్యింది” అనే మెసేజ్ చూసినప్పుడు కడుపులో ఏదో కలుక్కుమంటుంది కదా అన్నా. వెంటనే ఇంకో బ్రాంచ్‌కి పరిగెత్తాలనిపిస్తుంది. కానీ పాత లోపం కొత్త ఫైల్‌లోనూ అలాగే ఉంటే రిజల్ట్ మారదు. “మూడు నెలలు ఆగితే కచ్చితంగా వస్తుంది” అని ఎవరైనా చెప్పినా, ఆ మాట నమ్మి పని ఆపేయకు. లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై చేయాలంటే తేదీ కంటే, ఏం మారిందనే రుజువే ముఖ్యం. నువ్వు ఏం అడిగావు, అప్పిచ్చేవాళ్లు ఎందుకు ఆపింది, ఇప్పుడు ఆ కారణాన్ని ఎలా సరిచేశావు, ఈ మూడు ప్రశ్నలకీ కాగితాలతో సమాధానం రెడీ పెట్టుకో.

ఈ ఆర్టికల్ చిన్న వ్యాపార లోన్ అప్లికేషన్ విషయంలో ఒక్క బ్యాంకు కోసమే కాదు. చిన్న షాపు, ఇంట్లో మొదలుపెట్టే పని, మెషీన్ కొనబోయే యూనిట్ ఇలా రకరకాల సందర్భాలకి పనికొచ్చేలా రాశాను. కానీ ప్రతి అప్పిచ్చేవాళ్లకి తన సొంత లోన్ పద్ధతి ఉంటుంది, అది గుర్తుపెట్టుకో. నీ చేతిలో ఉన్న కాగితం నిజమే చెప్పాలి. ఆదాయం లేని నెలని అమ్మకాలు వచ్చినట్టు చూపించడం, పాత బాకీ దాచడం, రిపోర్టులో తప్పు లేని దాన్ని “సరిదిద్దించడం” లాంటి దారులు మళ్లీ కొత్త సమస్యనే తెస్తాయి.

మొదట లోన్ రిజెక్షన్‌లో రాతలో కారణం తీసుకోండి

అప్లికేషన్ రసీదు లేదా నంబర్ చేతిలో పెట్టుకుని బ్రాంచ్‌లో కారణం అడుగు. సూక్ష్మ, చిన్న వ్యాపారాల లోన్లకి సంబంధించిన రిజర్వ్ బ్యాంకు దిశానిర్దేశాల్లో అప్లికేషన్ టైమ్‌లో అవసరమైన కాగితాల లిస్ట్ ఇవ్వాలని, రిజెక్ట్ చేస్తే ప్రధాన కారణాలను రాతలో చెప్పాలని ఉంది. నీ ఫైల్ ఏ స్టేటస్లో ఉందో తెలియకపోతే నంబర్ చెప్పి అడిగి తెలుసుకో. మాటల్లో చెప్పిన కారణం, రాతలో ఉన్న కారణం సరిపోలుతున్నాయో చూడు. లోన్ రిజెక్షన్‌లో రాతలో కారణం చేతిలో ఉంటే, ఆ తర్వాత ప్రతి అడుగూ క్లియర్‌గా ఉంటుంది.

లోన్ రిజెక్షన్ కారణం “క్రెడిట్ విధానానికి సరిపోలేదు” అని మామూలుగా వచ్చినా అక్కడే ఆగిపోకు. ఏ అంచనాలో సమస్య వచ్చింది, కాగితం తక్కువైందా, ప్రాజెక్ట్‌లో నీ సొంత వాటా సరిపోలేదా, ఇప్పుడున్న బాకీ ఎక్కువగా ఉందా అని వివరంగా అడుగు. బ్యాంకు ప్రతి లోపానికీ లెక్క ఇవ్వకపోవచ్చు. కానీ ప్రధాన కారణం అర్థమైతే తర్వాత ఏం చేయాలో నిర్ణయించుకోవచ్చు. MSME లోన్ రిజెక్ట్ అయ్యే సాధారణ కారణాలు కూడా ఒకసారి చదువు. కోపంతో మేనేజర్‌తో వాదించడం కంటే, నీ దగ్గర ఉన్న కాగితం చూపించి ఇంకోసారి క్లియర్‌గా మాట్లాడటం చాలా మేలు.

పాత అప్లికేషన్‌లో నువ్వు ఏ మొత్తం అడిగావు, ఏ అవసరానికి అడిగావు అనేది మళ్లీ ఒకసారి చదువు. మెషీన్ కోసం అడిగి, ప్రాజెక్ట్ రిపోర్టులో ఎక్కువ భాగం రోజువారీ సరుకు కొనుగోలుగా చూపిస్తే ఆ తేడా నువ్వే వివరించాలి. అద్దె, పనివాళ్ల జీతం, మొదటి అమ్మకం వచ్చే వరకు ఉండే గ్యాప్‌కి డబ్బు ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది? ప్రాజెక్టు రిపోర్టు లెక్క గురించి మన ఆర్టికల్‌తో నీ కాగితాన్ని పోల్చి చూడు. కాగితంలో అంకె అందంగా కనిపించడం కాదు, పని నిజంగా నడిచేలా ఉండాలి.

రిజెక్షన్కి కారణం నీ అర్హత కాదనీ, ఆ ప్రొడక్ట్ ఆ ప్రాంతానికి లేదా ఆ వ్యాపార రకానికి సరిపోదనీ ఉంటే, వేరే ప్రొడక్ట్ చూడొచ్చు. కాగితం లోపమైతే దాన్ని పూర్తి చేసి, అదే బ్రాంచ్‌లో పునఃచెకింగ్ పద్ధతి ఉందా అని అడగొచ్చు. ఏ సందర్భంలోనైనా “వెంటనే మళ్లీ పెట్టండి” అని ఎవరైనా చెప్పిన సలహా నీకు హామీ కాదు తమ్ముడు. కొత్త ఫైల్‌గా చూస్తారా, పాత ఫైల్ కొనసాగుతుందా అనేది బ్రాంచ్ నుంచే తెలుసుకోవాలి.

క్రెడిట్ రిపోర్టులో నిజంగా తప్పు ఉంటేనే దిద్దించండి

క్రెడిట్ రిపోర్టు చూసుకోకుండా ఎవరో స్కోరు సంఖ్య చెప్పారని భయపడకు చెల్లి. రిజర్వ్ బ్యాంకు సూచనల ప్రకారం, వ్యక్తిగత క్రెడిట్ చరిత్ర ఉన్నవాళ్లు క్రెడిట్ బ్యూరో నుంచి సంవత్సరానికి ఒకసారి ఉచిత పూర్తి రిపోర్టు అడగొచ్చు. ఉచిత రిపోర్టు గురించి ఆఫీషియల్ వివరాలు చూడు. పేరు, ఖాతా నంబర్, బాకీ, చెల్లింపు తేదీ, మూసేసిన లోన్ స్టేటస్ అన్నీ నిదానంగా చదువు. క్రెడిట్ రిపోర్టులో నిజంగా తప్పు కనిపిస్తేనే కంప్లైంట్ పెట్టాలి.

నువ్వు పూర్తిగా కట్టేసిన లోన్ ఇంకా బాకీగా కనిపిస్తే, చెల్లింపు రుజువు, అప్పిచ్చేవాళ్లు ఇచ్చిన ముగింపు కాగితం తీసుకుని కంప్లైంట్ రిజిస్ట్రేషన్ చేయి. అసలు నీది కాని లోన్ కనిపిస్తే ఇంకా జాగ్రత్తగా అప్పిచ్చేవాళ్లని సంప్రదించు. కానీ నిజంగా కొంత మొత్తమే కట్టి “సెటిల్” చేసుకున్న లోన్‌ని, ఏ రుజువూ లేకుండా “పూర్తిగా క్లోజ్” అని మార్చమని అడగడం తప్పు. అసలు ఒప్పందం, కట్టిన మొత్తం, అప్పిచ్చేవాళ్లు రికార్డు ఎలా ఉన్నాయో అదే బట్టి కరెక్షన్ అడగాలి.

కంప్లైంట్ పెట్టిన వెంటనే స్కోరు మారిపోతుందని హామీ లేదు. కంపెనీ చెకింగ్, అప్పిచ్చేవాళ్లు రిపోర్టు, కరెక్షన్ అన్నిటికీ టైమ్ పడుతుంది. క్రెడిట్ వివరాలు కరెక్షన్ కంప్లైంట్ పద్ధతిలో ఆలస్యం గురించి రిజర్వ్ బ్యాంకు రూల్స్ ఇచ్చింది. నీ కంప్లైంట్ నంబర్, తేదీ, పంపిన కాగితాల కాపీ దాచుకో. సమాధానం వచ్చాక ఏ అంశం మారిందో కొత్త రిపోర్టులో చూసి కన్ఫర్మ్ చేసుకో. కేవలం “సరిచేశాం” అనే మెసేజ్ చూసి కొత్త లోన్ అప్లికేషన్ పెట్టేయకు.

కొన్ని యాప్‌లు “మేము స్కోరు వెంటనే పెంచుతాం” అని డబ్బులు అడుగుతాయి. అవి కల్లబొల్లి కబుర్లు అన్నా. నిజమైన ఆలస్య చెల్లింపుని డబ్బు ఇచ్చి రిపోర్టు నుంచి మాయం చేయించుకునే దారి లేదు. నువ్వు చేయగలిగింది ఇవి: రిపోర్టు తప్పుని రుజువుతో దిద్దించడం, ఇప్పటికే ఉన్న చెల్లింపులు టైమ్‌కి కట్టడం, కొత్త బాకీ భరించే స్టేటస్ ఉందో లేదో చూసుకోవడం. స్కోరు ఎంత పెరుగుతుందో, ఏ నెలలో మారుతుందో ముందే కచ్చితంగా చెప్పలేం. డిజిటల్ లెండింగ్ యాప్‌ల రిస్కుల గురించి కూడా చదువు. క్రెడిట్ రిపోర్టు కరెక్షన్ కోసం ఎవరికీ డబ్బు ఇవ్వాల్సిన పని లేదు.

రిపోర్టులో నీ పేరుతో పాటు నీకు తెలియని అడ్రస్ లేదా ఫోన్ నంబర్ కనిపిస్తే అది కూడా గమనించు. అది తప్పకుండా మోసమే అని ఇక్కడ చెప్పలేం. కానీ అది ఎందుకు కనిపించిందో క్రెడిట్ బ్యూరో, ఆ అప్పిచ్చేవాళ్లు దగ్గర తెలుసుకో. నీ ఆధార్ లేదా ఇతర గుర్తింపు కాగితాలు ఎవరికైనా పంపే ముందు, వాళ్లు నిజంగా ఆ కంపెనీ వాళ్లేనా అని ధృవీకరించుకో. కంప్లైంట్ రిజిస్ట్రేషన్ చేశాక ఫోన్‌లో “ఫీజు ఇస్తే వెంటనే క్లియర్” అని వచ్చే మాటలు నమ్మొద్దు. ఆఫీషియల్ వెబ్‌సైట్, బ్రాంచ్, రిజిస్ట్రేషన్ చేసిన కంప్లైంట్ నంబర్ బట్టే ముందుకు వెళ్లు.

కట్టిన EMI రిపోర్టులో కనిపించకపోతే, నీ బ్యాంకు డెబిట్ ఎంట్రీ, లోన్ ఖాతా స్టేట్‌మెంట్ రెండూ కలిపి చూడు. ఖాతా నుంచి డబ్బు వెళ్లిందంటే అది సరైన లోన్ ఖాతాకి చేరిందా అనేది కూడా చెక్ చేయాలి. పొరపాటు ఉంటే ముందుగా అప్పిచ్చేవాళ్లని అడిగి, వాళ్లు వివరాల కంపెనీకి ఏం పంపారో తెలుసుకో. కరెక్షన్ జరిగాక కొత్త రిపోర్టు తీసుకుని పాత ఎంట్రీ నిజంగా మారిందో చూడు. ఒక్క మెసేజ్‌తో ఆగిపోకుండా పూర్తి చక్రం పూర్తి చేస్తే, తర్వాతి అప్లికేషన్‌లో అదే సందేహం మళ్లీ రావడం తగ్గుతుంది.

లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై చేయడానికి స్థిరమైన వెయిటింగ్ పీరియడ్ లేదు

“కాగితం లోపమైతే వెంటనే, ఆదాయం సమస్య అయితే ఒకటి నుంచి మూడు నెలలు, స్కోరు సమస్య అయితే మూడు నుంచి ఆరు నెలలు” అని కొందరు టేబుల్ లాగా చెప్పేస్తుంటారు. అది అందరికీ వర్తించే రూల్ కాదు బ్రో. నువ్వు మిస్ చేసిన కాగితం ఈరోజే ఇచ్చే స్టేటస్లో ఉంటే బ్రాంచ్‌ని అడగొచ్చు. కానీ వ్యాపారం అమ్మకాల రుజువు మూడు నెలల్లో కూడా మారకపోతే, క్యాలెండర్ మారినంత మాత్రాన అప్పిచ్చేవాళ్లు నిర్ణయం మారకపోవచ్చు. లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై చేసే సమయాన్ని, లోపం సరిచేసిన రుజువుతో నిర్ణయించుకో.

ఈ టేబుల్‌లో ఒకే గడువు లేదని గమనించు. అది లోపం సరిచేసిన తేదీ, బ్రాంచ్ పద్ధతి, వ్యాపార లెక్క బట్టి మారుతుంది. పాత ఫైల్ పూర్తిగా మూసేసి ఉంటే, కొత్త అప్లికేషన్‌కి కాగితాలు మళ్లీ ఇవ్వాల్సి రావచ్చు. “మొదటి రిజెక్షన్ తర్వాత 30 నుంచి 45 రోజులు తప్పదు” అని APSFC గురించి చెప్పే మాటకి ఆఫీషియల్ రుజువు ఏమీ లేదు. కాబట్టి ఆ కంపెనీలో ఇప్పుడున్న పునఃఅప్లికేషన్ ప్రాసెస్ ఏంటో బ్రాంచ్‌లోనే అడుగు.

కొన్నిసార్లు బ్రాంచ్ “ఇంకొంచెం ఆదాయ రుజువు కావాలి” అంటుంది. అంటే వచ్చే నెల ITR వేసేస్తే సరిపోతుందని కాదు. ఆదాయ ట్యాక్స్ చట్టం ప్రకారం ఏ ఆదాయం ఎప్పుడు దాఖలు చేయాలో నిజంగా ఎలా ఉందో ట్యాక్స్ తెలిసినవాళ్లతో చూసుకో. తర్వాత నెలలో ఖాతాలో పెద్ద మొత్తం జమ చేసినంత మాత్రాన స్థిర ఆదాయం రుజువు కాదు. గత అమ్మకాల తీరు, కొనుగోలు బిల్లులు, అందులో మిగిలిన లాభం, రాబోయే ఆర్డర్లు కలిపి చెప్పే కథే ముఖ్యం. లోన్ కోసం అబద్ధపు బిల్లులు తయారు చేయడం రిస్క్.

టేబుల్‌లో “సొంత వాటా తక్కువ” దగ్గర అప్పుగా తెచ్చిన డబ్బుని నీ పొదుపుగా చూపించకు. అది కూడా తిరిగి కట్టాల్సిన బాకీ అయితే రెండు వాయిదాల భారం పడుతుంది. కుటుంబ సభ్యుడు నిజంగా పెట్టుబడి పెడితే అది బహుమానమా, అప్పా, భాగస్వామ్య వాటానా అని క్లియర్‌గా రాసుకో. అప్పిచ్చేవాళ్లు ఆ మూలాన్ని అడిగితే నువ్వు చెప్పగలగాలి. నీకు అందుబాటులో ఇంత మొత్తమే ఉంటే, ప్రాజెక్ట్‌ని చిన్నగా మొదలుపెట్టడం సాధ్యమా చూడు. నిజమైన సైజు నీ అప్లికేషన్‌ని బలపరుస్తుంది, కల్పిత మొత్తం కాదు.

ఆదాయం చూపించే కాగితంలో అమ్మకాలు, లాభం వేరు రాయండి

కిరాణా షాపులో ఒక నెల రూ.2 లక్షల సరుకు అమ్మావనుకుందాం. ఆ మొత్తం నువ్వు ఇంటికి తీసుకెళ్లే ఆదాయం కాదు తమ్ముడు. సరుకు కొనుగోలు, అద్దె, కరెంటు, రవాణా, అప్పుగా ఇచ్చిన అమ్మకాలు తీసేసి ఎంత మిగిలిందో చూడాలి. కొత్త వాయిదా కట్టగలవా అని అప్పిచ్చేవాళ్లు అదే దృష్టితో చూస్తాడు. ఆ రూ.2 లక్షలు ఉదాహరణ మాత్రమే. నీ అసలు సంఖ్యలు, క్యాష్ వచ్చే గడువు, ఖర్చులు రాయాలి.

అమ్మకాలు క్యాష్‌లో జరిగితే అన్నీ కనిపించవని అనిపించొచ్చు. కానీ బిల్లులు, కొనుగోలు చిట్టా, కస్టమర్ ఆర్డర్లు, ఖాతాలో జమలు కలిసి నీ వ్యాపార తీరుని చూపిస్తాయి. ట్యాక్స్ చట్టం ప్రకారం వర్తించే రికార్డులని విడిగా పాటించాలి. లోన్ కోసం నిన్నటి క్యాష్‌ని ఈరోజు ఖాతాలో వేసి, అది పాత అమ్మకం అన్నట్టు చూపించడం సరైన పద్ధతి కాదు. బ్యాంకు వివరాలు అడిగితే నిజం చెప్పగలిగే రికార్డు తయారు చేసుకో.

గత సంవత్సరం బాగా నడిచింది కానీ ఇప్పుడు పండగ సీజన్ అయిపోయిందనుకుందాం. అప్పుడు గత ఏడాది బెస్ట్ నెలని మాత్రమే చూపించి పెద్ద లోన్ అడగొద్దు. చెడ్డ నెలలో అద్దె, జీతం, ఇంటి ఖర్చు, పాత వాయిదాలు కట్టాక ఎంత మిగులుతుందో లెక్క వేయి. తగినంత మిగలకపోతే లోన్ మొత్తం తగ్గించడం, లేదా వ్యాపార ప్లాన్‌ని చిన్న దశల్లో చేయడం చెక్ చేయాలి. “ఒకే శాతం తగ్గించి మళ్లీ అప్లికేషన్ చేస్తే కచ్చితంగా మంజూరవుతుంది” అనే మాటకి రుజువు లేదు.

GST రిటర్నులు లేని చిన్న వ్యాపారిని ఆ కాగితం అడిగితే, చట్టపరంగా GST రిజిస్ట్రేషన్ అవసరమా అనేది ముందు తెలుసుకోవాలి. అవసరం లేకపోతే, వేరే వ్యాపార ఆదాయ రుజువుల గురించి అడుగు. GST రిటర్నులు లేకుండా లోన్ గురించి మన ఆర్టికల్‌లో ఈ తేడా ఉంది. కాగితం లేదని అబద్ధం చెప్పడం, అవసరమైన రిజిస్ట్రేషన్‌ని దాటేయడం రెండూ తర్వాత సమస్య తెస్తాయి.

చేతికి వచ్చే క్యాష్ ఎప్పుడు వస్తుందనేది కూడా లెక్కలో ఉంటుంది. కొందరు కస్టమర్లు వెంటనే కడతారు, మరికొందరు సరుకు తీసుకుని నెల తర్వాత కడతారు. బాకీగా అమ్మిన మొత్తం పుస్తకంలో అమ్మకంగా ఉన్నా, ఈరోజు వాయిదా కట్టడానికి నీ చేతిలో ఉండదు. సప్లయర్‌కి చెల్లించే తేదీ ముందే ఉండి, కస్టమర్ బాకీ ఆలస్యమైతే మధ్యలో ఖాళీ వస్తుంది. నీ కొత్త లోన్ ఆ ఖాళీని పూడ్చడానికా, పరికరం కొనడానికా, పాత నష్టాన్ని కప్పడానికా అనేది క్లియర్‌గా చెప్పు. ప్రతి అవసరానికీ ఒకే లోన్ రూపం సరిపోదు.

ఇంట్లోనే పని చేసేవాళ్లు అద్దె లేదు కాబట్టి ఖర్చు తక్కువ అనుకుని ప్యాకింగ్, రవాణా, కరెంటు, తిరిగొచ్చిన సరుకు ఖర్చులు మర్చిపోతారు. ప్రాజెక్ట్ రిపోర్టులో ప్రతి చిన్న ఖర్చూ విడిగా పెట్టు. ఒకే కస్టమర్ పెద్ద ఆర్డర్లు ఇస్తుంటే, అతను ఆర్డర్ ఆపేస్తే వాయిదా ఎలా కడతావో కూడా ఆలోచించు. బ్యాంకులో చెప్పే అంచనాలు నీకే నమ్మకం కలిగించాలి. లేకపోతే లోన్ మొత్తం తగ్గించడం, ఖర్చు దశలవారీగా చేయడం బెటర్.

బ్యాంకు మేనేజర్‌తో ఈసారి మాట్లాడే తీరు

పాత ఫైల్ తీసుకెళ్లి “ఎందుకు ఇవ్వలేదు?” అని మాత్రమే అడక్కు అన్నా. ఇప్పుడు ఏం మారిందో ఒక్క పేజీలో చూపించు. మొదటి లైన్‌లో పాత అప్లికేషన్ నంబర్, తేదీ. రెండో లైన్‌లో రాతలో ప్రధాన కారణం. మూడో లైన్‌లో సరిచేసిన రుజువు. నాలుగో లైన్‌లో ఇప్పటి లోన్ అవసరం, నీ వాటా, నెలకి కట్టగల మొత్తం. బ్యాంకు మేనేజర్‌తో మాట్లాడే తీరు ఇలా ఉంటే నీకూ మాటల్లో గందరగోళం తగ్గుతుంది, ఆఫీసర్ కూడా కొత్త వివరాలు త్వరగా చూడగలడు.

బ్రాంచ్‌కి వెళ్లే ముందు అప్లికేషన్‌కి కావాల్సిన కాగితాల లిస్ట్ అడుగు. మేనేజర్ పరిచయం ఉంది కదా అని అప్రూవ్ సులభం అనుకోకు. పరిచయం వల్ల ఫైల్ స్టేటస్ తెలుసుకోవడం తేలిక కావచ్చు, కానీ నిర్ణయం అప్పిచ్చేవాళ్లు చెకింగ్ ప్రకారమే ఉంటుంది. ఏజెంట్ వచ్చి “నా మాటతో లోన్ వచ్చేస్తుంది” అంటే అది చెవిలో పువ్వులు పెట్టడం అని గుర్తుపెట్టుకో. నువ్వు ఇచ్చిన ప్రతి కాగితం కాపీ, అప్లికేషన్ రసీదు, ఆఫీషియల్ సంప్రదింపు వివరాలు భద్రంగా ఉంచుకో.

లోన్ కావాలని చెప్పేటప్పుడు మెషీన్ కొనడానికి కావాల్సిన డబ్బు, మొదటి రెండు నెలల సరుకు డబ్బు కలిపి ఒకే సంఖ్యగా చెప్పకు. ఏది దీర్ఘకాలం, ఏది అమ్మకాల నుంచి త్వరగా తిరిగి వస్తుంది అని వేరువేరుగా చూపించు. వర్కింగ్ క్యాపిటల్, టర్మ్ లోన్ తేడాను చదివి నీ అవసరాన్ని చెప్పొచ్చు. పాత ఫైల్ ఎందుకు ఆగిందో తెలిసినా, కొత్త ప్రొడక్ట్‌కి వేరే కాగితాలు లేదా సెక్యూరిటీ ఉండొచ్చు.

అప్పిచ్చేవాళ్లు ఇచ్చిన కొత్త ఆఫర్‌లో వడ్డీ, ప్రాసెసింగ్ ఫీజు, గడువు, నెలవారీ వాయిదా అన్నీ రాతలో చూడు. గతసారి రిజెక్ట్ చేశారని ఈసారి ఏ కండిషన్లైనా ఒప్పుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. ఇంటి ఖర్చు, ఇతర బాకీలు చూసి వాయిదా భరించగలవా అని నిర్ణయించుకో. ఫీజులు కట్ అయ్యాక చేతికి వచ్చే మొత్తం తగ్గుతుందా అనేది కూడా ముఖ్యమే. పాత సమస్యని తీర్చడానికి ఇంకో ఖరీదైన అప్పు తీసుకుని అప్పుల ఊబిలో పడకు.

APSFC ఫైల్ తిరిగి ఇస్తే అంచనాలను నిజమైన పనితో కలపండి

APSFC లాంటి కంపెనీకి యూనిట్ పెట్టుబడి కోసం మళ్లీ వెళ్తున్నావంటే, మొదటి ఫైల్‌లో పరికరం ధర, స్థలం, మెషీన్ అమర్చే సమయం, అమ్మకాల అంచనా ఎలా ఉన్నాయో చూడు. రిజెక్షన్ కారణం మార్కెట్ లెక్క బలహీనంగా ఉండటమే అయితే, రెండోసారి సంఖ్యని పైకి పెంచి అందంగా చూపించడం సరికాదు. నీ ఊళ్లో నిజంగా ఎవరు కొనబోతున్నారు, ఎంత తరచుగా కొనగలరు, సరుకు ధర ఎంత అనే రుజువు ఉన్నప్పుడే సంఖ్యని మార్చు.

సొంత డబ్బు వాటా పెంచితే ఫైల్ తప్పకుండా అప్రూవల్ పొందుతుందని అనుకోకు. నీ దగ్గర లేని డబ్బుని “అందుబాటులో ఉంది” అని చూపించడం రిస్క్. పరికరం విక్రేత కొటేషన్ మారిందా, రవాణా, కరెంటు, షెడ్ ఖర్చు ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది, మొదటి ఆర్డర్ వచ్చే వరకు ఎన్ని నెలలు ఆగాలి అనేవి లెక్క పెట్టు. మొదటి అప్లికేషన్ ఎందుకు ఆగిందో APSFC బ్రాంచ్‌లో అడిగి, పునఃచెకింగ్కి ఇప్పుడు ఏ కాగితాలు కావాలో ఆఫీషియల్ంగా తెలుసుకో.

ఒక వర్క్‌షాప్ మెషీన్ కొని రెండు నెలలు ఆర్డర్లు లేక ఖాళీగా ఉందనుకో. వాయిదా మాత్రం క్రమంగా వస్తూనే ఉంటుంది. అందుకే పూర్తి కెపాసిటీతో మెషీన్ నడిచే మంచి నెల మాత్రమే కాదు, మొదటి నెలల్లో సగం పని వచ్చినా కట్టగలమా అని చూడాలి. ఇలాంటి అంచనాలు అప్పిచ్చేవాళ్లని మెప్పించడానికి కాదు, నీ వ్యాపారం నిలబడటానికి. చిన్నగా మొదలుపెట్టి కస్టమర్లు పెరిగాక పరికరం పెంచడం సాధ్యమైతే ఆ దారిని కూడా చెక్ చేయు.

కొత్త ప్రాజెక్ట్‌లో మెషీన్ పూర్తిగా నడుస్తున్న మంచి నెల మాత్రమే చూపించొద్దు. అమర్చడానికి పట్టే రోజులు, మొదటి ట్రయల్, పనివాళ్లకి నేర్పే టైమ్, మొదటి కస్టమర్ చెల్లింపుకి పట్టే గడువు లెక్కించు. పని సగం మాత్రమే వచ్చినా వ్యాపారం నిలుస్తుందా చూడు. అప్పిచ్చేవాళ్లు అప్రూవ్ చేశాడంటే ఈ రిస్క్ పోయిందని కాదు. తిరిగి కట్టే బాధ్యత మొదటి వాయిదా నుంచే నీ మీద ఉంటుంది. APSFC అయినా, ఏ బ్యాంకు అయినా ముందు పెట్టిన కాగితం నీకే అర్థం కాకపోతే, సంతకం పెట్టే ముందు వివరంగా అడుగు.

“మార్జిన్ మనీ పెంచితే కచ్చితంగా వస్తుంది” అనే మాటకి బదులు, సొంత వాటా ఎక్కడి నుంచి వస్తుందో చూపించు. ఇంట్లో క్యాష్ ఉందని చెప్పడం కంటే చెల్లింపు రుజువు, పొదుపు రికార్డు, పెట్టుబడి ఒప్పందం క్లియర్‌గా ఉంటాయి. కొన్ని పథకాల్లో సొంత వాటా కండిషన్లు వేరుగా ఉంటాయి. నువ్వు అడిగే ప్రొడక్ట్ ఆఫీషియల్ రూల్‌ని చూడకుండా, ఇంకో పథకానికి ఉన్న శాతాన్ని ఇక్కడ రాసేయొద్దు. కాగితంపై మొత్తం పెంచడం కోసం నిజంగా అవసరం లేని ఖర్చు జోడిస్తే, లోన్ వచ్చాక ఆ డబ్బు ఎక్కడ వాడాలో కూడా సమస్య అవుతుంది.

క్రెడిట్ స్కోరు కోసం 650, 700 వంటి గీతలు పెట్టొద్దు

“700 పైన ఉంటే చాలావరకు అప్రూవల్, 650 కింద ఉంటే లేదు” అని చాలామంది చెబుతారు. అప్పిచ్చేవాళ్లు నిర్ణయం ఒకే సంఖ్య మీద ఉండదు చెల్లి. తక్కువ CIBIL స్కోరుతో బిజినెస్ లోన్ గురించి మా ఆర్టికల్ కూడా చూడు. సిబిల్ స్కోర్ మెరుగుపరచడం ఎలా అని అడిగితే నా సమాధానం ఒక్కటే: ముందు నిజమైన లెక్కలు సరిచేసుకో. క్రెడిట్ చరిత్ర, ఇప్పుడున్న బాకీ, ఆదాయం, సొంత వాటా, వ్యాపార ప్రణాళిక, ప్రొడక్ట్ రూల్స్ అన్నీ చూస్తారు. సంఖ్యని మెరుగుపరచాలనే ఉద్దేశంతో నీ స్థోమతకి మించి క్రెడిట్ కార్డు ఖర్చు చేయాల్సిన అవసరం లేదు. ముందు నిజంగా ఉన్న బాకీలని టైమ్‌కి కట్టడం, రిపోర్టు తప్పులు ఉంటే దిద్దించడం ముఖ్యం.

క్రెడిట్ కార్డు లిమిట్లో 30 శాతం కంటే తక్కువ వాడితేనే స్కోరు పెరుగుతుందని కూడా అందరికీ హామీ ఇవ్వలేం. వినియోగం తక్కువగా ఉంచడం, బిల్లులు టైమ్‌కి కట్టడం మంచి ఆర్థిక అలవాట్లు కావచ్చు. కానీ ప్రతి మనిషి రిపోర్టు, స్కోరు లెక్క వేరు. ఈ నెల బిల్లు కడితే వచ్చే నెల స్కోరు ఎన్ని పాయింట్లు పెరుగుతుందో ఎవరూ కచ్చితంగా చెప్పలేరు. రిపోర్టులో మార్పు రిజిస్టర్ అయ్యిందా, నీ ఇతర బాకీలు ఎంత అనేది చూడు.

ఎవరైనా “సెటిల్” చేసిన పాత లోన్‌ని నిజంగా పూర్తిగా తిరిగి చెల్లించకపోయినా “క్లోజ్డ్”గా రాయిస్తామని చెబితే నమ్మకు. అప్పిచ్చేవాళ్లు రికార్డులో ఏ సెటిల్‌మెంట్ జరిగిందో అదే ఉండాలి. నీ చెల్లింపు రుజువు తప్పుగా ప్రతిబింబిస్తేనే కంప్లైంట్ పెట్టు. లోన్ పూర్తిగా తీర్చాక కాగితం తీసుకోవడం, ఖాతా స్టేటస్ అప్‌డేట్ అయిందో చూడటం అవసరం. NOC తీసుకుంటే “సెటిల్డ్” ఆటోమేటిక్‌గా మాయమవుతుందనే మాటని కూడా నమ్మొద్దు.

రిపోర్టు చూడగానే స్కోరు ఆశించిన దానికంటే తక్కువగా ఉంటే, కారణం ఒక్కటే అని నిర్ణయించేయకు. పాత వాయిదా ఆలస్యం, ఎక్కువ బాకీ, కొత్త అప్లికేషన్ల ఎంక్వయిరీ, నీది కాని తప్పు ఎంట్రీ ఇవన్నీ వేర్వేరు. వాటిలో మార్చగలిగేది ఏది, మార్చలేనిది ఏది అని వేరు చేసి చూడు. నిన్నటి నిజమైన ఆలస్యాన్ని ఈరోజు అబద్ధంతో దిద్దలేవు. కానీ ఇకముందు గడువులు మిస్ కాకుండా ఆటో పేమెంట్ లేదా రిమైండర్ పెట్టుకోవచ్చు. భరించలేని వాయిదా అయితే ముందే అప్పిచ్చేవాళ్లతో మాట్లాడు.

స్కోరు బాగున్నా ఆ నెలలో వ్యాపార అమ్మకాలు తగ్గి ఉంటే కొత్త లోన్ భారంగా మారొచ్చు. సంఖ్య బట్టి అప్రూవ్ నిర్ణయం వచ్చినా నీ సొంత నిర్ణయం వేరుగా ఉండాలి. ఆదాయం మళ్లీ స్థిరపడే వరకు ఆగడం, పరికరం అద్దెకు తీసుకోవడం, సరుకు చిన్న మొత్తాల్లో కొనడం లాంటి దారులు చెక్ చేయు. మంచి స్కోరు ప్రతి నెలా అమ్మకాలు వస్తాయనే హామీ కాదు. అప్పిచ్చేవాళ్లు చూడని కుటుంబ ఖర్చుని నువ్వు మాత్రం లెక్కలో తప్పకుండా పెట్టాలి.

కొత్త అప్పిచ్చేవాళ్లు వద్దకు వెళ్లినా పాత సమస్య దాచలేరు

ఇంకో బ్యాంకులో వేరే పద్ధతి ఉండొచ్చు. బ్యాంకు, NBFC మధ్య తేడా కూడా ముందే తెలుసుకో. కానీ నిజమైన బాకీ, ఆలస్య చెల్లింపు, వ్యాపార ఆదాయంలో లోపం ఎక్కడైనా చెకింగ్లో కనిపించొచ్చు. అందుకే వేరే చోటికి వెళ్తే “పాత బ్యాంకు నాకు ఇవ్వలేదు” అని చెప్పడం మాత్రమే కాదు, ఇప్పుడు నీ ఫైల్‌లో మారిన రుజువు చూపించు. పాత ఫైల్ పత్ర లోపంతో ఆగి ఉంటే, ఆ కాగితాన్ని కొత్త బ్యాంకు అంగీకరిస్తుందా అని ముందే అడుగు. లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై చేసే ప్రతి ప్రయత్నంలో ఇదే రూల్.

కొన్ని ప్రొడక్ట్‌లకి తాకట్టు అవసరం, కొన్ని అర్హమైన లోన్లకి గ్యారంటీ పథకాలు ఉండొచ్చు. ఆ పథకం వివరాలు CGTMSE ఆఫీషియల్ సైట్లో చూడొచ్చు, తాకట్టు లేని బిజినెస్ లోన్ గురించి మా వివరణ కూడా ఉంది. కొలేటరల్ పెట్టినంత మాత్రాన బాకీ కట్టే కెపాసిటీ ఒక్కసారిగా పెరగదు. ఇల్లు లేదా భూమి తాకట్టు పెట్టాలని ఆలోచిస్తే, కుటుంబంతో కూర్చుని ఆ రిస్క్ గురించి మాట్లాడు. లేకపోతే తేడా వచ్చినప్పుడు కొంప కొల్లేరు కావడం ఖాయం. “సెక్యూర్డ్ అయితే వడ్డీ రెండు నుంచి నాలుగు శాతం తప్పకుండా తగ్గుతుంది” అనే మాట రుజువు లేని సాధారణీకరణ. నిజమైన రెండు రాతలో ఆఫర్లని పోల్చడమే సరైన దారి.

ప్రభుత్వ లోన్ రిజెక్ట్ అయి ప్రత్యామ్నాయాలు చూడాలనుకునేవాళ్లకి రెండో లోన్ తీసుకునే ముందు ఐదు దారుల పోలిక కూడా ఉపయోగపడొచ్చు. అందులో కొత్త అప్పు తీసుకోకుండా ఖర్చు, సరుకు కొనుగోలు సమయం మార్చే మార్గం కూడా ఉంది. అయినా పాత ఫైల్ కారణం సరిచేయకుండా ఏ కొత్త దారిలోకీ తొందరగా వెళ్లొద్దు. మొదట రీఅప్లై గురించి, తర్వాత ప్రత్యామ్నాయాల గురించి ఆలోచించు.

కొత్త బ్యాంకుకి వెళ్లే ముందు పాత అప్లికేషన్ కారణాన్ని ఒక వాక్యంలో చెప్పడం ప్రాక్టీస్ చేయి. “ఆ కాగితం లేదు, ఇప్పుడు జత చేశాను” లేదా “మొదట అడిగిన మొత్తం ఎక్కువ, ఇప్పుడు నిజమైన ఆర్డర్ల బట్టి తగ్గించాను” అని చెప్పగలిగితే క్లారిటీ ఉంటుంది. “ముందు వాళ్లు అర్థం చేసుకోలేదు” అనే కోపం కంటే నీ దగ్గర ఉన్న మార్పు ముఖ్యం. ప్రతి కంపెనీ పాత నిర్ణయాన్ని ఫాలో అవ్వాల్సిన అవసరం లేదు, కానీ తమ పద్ధతిలో అదే రిస్క్ కనిపిస్తే మళ్లీ రిజెక్ట్ చేయొచ్చు.

వేరే అప్పిచ్చేవాళ్లు ప్రాసెసింగ్ ఫీజు ముందే అడిగితే అది ఆఫీషియల్ ఫీజేనా, అప్లికేషన్ రిజెక్ట్ చేస్తే తిరిగి వస్తుందా అని అడుగు. లోన్ అప్రూవ్ కాకపోయినా ఫీజు పోయే కండిషన్ ఉంటే అది నీ మొత్తం ప్రయత్న ఖర్చులో భాగం. పాత లోన్ రిజెక్ట్ చేశాక చాలా అప్లికేషన్లు వేసి ప్రతి చోటా ఫీజు కట్టడం కూడా నష్టమే. ఒక్కో చోట రాతలో అర్హత, కాగితాల జాబితా చూసి మాత్రమే అప్లికేషన్ చెయ్. ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల PSB Loans in 59 Minutes పోర్టల్‌లో కూడా అర్హత చూసుకోవచ్చు, కానీ అక్కడ కూడా అప్రూవ్ హామీ ఉండదు. మధ్యవర్తి వ్యక్తిగత ఖాతాకి కమిషన్ పంపడం నుంచి దూరంగా ఉండు.

లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై చేసే ముందు చిన్న చెక్‌లిస్ట్

కొత్త అప్లికేషన్ ముందు చెక్ అంటే ఇదే అన్నా: ఈ ఆరు ప్రశ్నలకి నిజాయితీగా సమాధానం చెప్పుకో. ఒక్కటి ఖాళీగా ఉన్నా అది ముందు పూర్తి చేయి.

• పాత అప్లికేషన్ నంబర్, రాతలో రిజెక్షన్ కారణం ఉంచుకున్నావా?
• క్రెడిట్ రిపోర్టు నిజంగా తప్పైతేనే కరెక్షన్ కోరావా?
• అమ్మకాలు, లాభం, క్యాష్ వచ్చే తేదీ వేరువేరుగా రాశావా?
• నీ సొంత వాటా, పరికరం లేదా సరుకు ఖర్చుకి రుజువు ఉందా?
• కొత్త వాయిదా ఇంటి, వ్యాపార ఖర్చులతో కలిపి భరించగలవా?
• అప్పిచ్చేవాళ్లు అడిగిన కాగితాల తాజా జాబితా, రసీదు తీసుకున్నావా?

లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై చేసే ముందు ఈ జాబితాలో ఏదైనా ఖాళీ ఉంటే, దాన్ని పూరించడానికి ఎంత టైమ్ కావాలో అంచనా వేసుకో. బ్యాంకు మేనేజర్‌తో మాట్లాడే తీరు కూడా ఈ తయారీలో భాగమే. అన్నీ సిద్ధమైనా అప్రూవ్ కచ్చితం కాదు, కానీ నీ నిర్ణయం మెరుగైన రుజువుతో ఉంటుంది. లోన్ రాకపోతే చిన్న సైజులో పని మొదలుపెట్టగలవా, సరుకు సరఫరాదారుతో చెల్లింపు గడువు మాట్లాడగలవా అనే దారులని పక్కన పెట్టొద్దు. “ఈసారి తప్పకుండా వస్తుంది” అని ముందే పెద్ద అడ్వాన్స్ చెల్లించడం మానుకో. కొత్త అప్లికేషన్ ముందు చెక్ చేసుకుంటే సగం గందరగోళం తగ్గిపోతుంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సున్నా లేదా తక్కువ పెట్టుబడితో పని మొదలుపెట్టేవాళ్లకి కాగితాలు ఏ క్రమంలో పెట్టాలో సందేహం ఉంటే, మా సంప్రదింపు పేజీలో ఉన్న ఇమెయిల్‌కు ప్రశ్న పంపొచ్చు. మాకు తెలిసినంత వరకు ఫ్రీగా వివరించడానికి ప్రయత్నిస్తాం. నీ తరఫున లోన్ అప్రూవ్ చేయిస్తామని మాత్రం హామీ ఇవ్వం. పాస్‌వర్డ్, పూర్తి గుర్తింపు సంఖ్య, క్రెడిట్ రిపోర్టు మొత్తం లాంటి వ్యక్తిగత వివరాలు మెయిల్‌లో పంపకు. నీకు వచ్చిన కారణం ఏ రకమో, నీ వ్యాపారం ఏం చేస్తుందో చిన్నగా రాయి చాలు.

ఒక చివరి మాట చెల్లి: రిజెక్షన్ కాగితం నీ వ్యాపారం విలువకి ఇచ్చిన తీర్పు కాదు. అలాగే కొత్త లోన్ ఆఫర్ వచ్చినంత మాత్రాన అది నీ వ్యాపారానికి సరిపోతుందని కూడా కాదు. నీ దగ్గర ఉన్న నిజమైన సంఖ్యలు, అప్పిచ్చేవాళ్లు ఇచ్చిన రాతలో కారణం, సరిచేసిన కాగితం ఇవే ఈసారి ముఖ్యం. లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై చేసే తేదీని క్యాలెండర్ కాదు, ఆ మార్పులే నిర్ణయించాలి.

కొంతమందికి పాత అప్లికేషన్ రిజెక్షన్‌లో గ్యారంటర్ కాగితం సమస్యగా కనిపించొచ్చు. అప్పుడు కొత్త వ్యక్తి పేరు పెట్టడం ఒక్కటే సెటిల్‌మెంట్ కాదు. ఆ వ్యక్తి బాధ్యత ఏంటి, అతని అంగీకారం ఉందా, అప్పిచ్చేవాళ్లు ఏ కాగితాలు అడుగుతాడు అనేది తెలుసుకోవాలి. కుటుంబ సభ్యుడికి పూర్తి వివరాలు చెప్పకుండా సంతకం తీసుకోవద్దు. లోన్ కట్టలేకపోతే అతనికీ రిస్క్ ఉండొచ్చు. అవసరం లేని గ్యారంటర్ పేరుని జోడిస్తే అర్హత పెరుగుతుందని ఊహించకు. కొత్త ప్రొడక్ట్ నిజంగా ఏ కండిషన్ పెట్టిందో చూడు.

చాలా తక్కువ పెట్టుబడితో మొదలుపెట్టే పనికి ఒకే పెద్ద లోన్ కంటే, మొదటి ఆర్డర్‌తోనే ప్రారంభమయ్యే పద్ధతి సరిపోవచ్చు. ఉదాహరణకి ఇంట్లో ఆహార పదార్థాలు తయారు చేస్తే, ముందు చిన్న ఆర్డర్ తీసుకుని రా మెటీరియల్ ఖర్చు, డెలివరీ, తిరిగి వచ్చే చెల్లింపు లెక్క తెలుసుకో. ఆ పనికి చట్టపరమైన పర్మిషన్లు అవసరమైతే వాటిని కూడా పాటించాలి. ఒక నెలలో వచ్చిన అమ్మకంతోనే ఆరు నెలల ఆదాయం అంచనా వేయొద్దు. అప్పిచ్చేవాళ్లు ముందు నిజమైన చిన్న రికార్డు, ఉదాహరణకి పెద్ద ఆదాయం కంటే మంచి రుజువు కావచ్చు.

ఒకసారి రిజెక్ట్ చేసిన అప్లికేషన్‌ని మళ్లీ తీసుకునే నిర్ణయంలో బ్రాంచ్‌కి తన ప్రాసెస్ ఉంటుంది. నువ్వు కాగితాలు మార్చిన వెంటనే పర్మిషన్ రావాలని ప్రెషర్ చేయకుండా, ఇప్పుడున్నం చెకింగ్కి ఏ తేదీ, ఏ పద్ధతి ఉందో అడుగు. ఏదైనా కంప్లైంట్ ఉంటే అప్లికేషన్ నంబర్, కాగితాల తేదీలు, ఆఫీసర్‌తో జరిగిన సంభాషణని నోట్స్‌గా ఉంచుకో. తర్వాత సమస్య వచ్చినప్పుడు అదే నిజమైన రికార్డుగా పనికొస్తుంది. బ్యాంకు మేనేజర్‌తో మాట్లాడే తీరు ఎంత మంచిదైనా, మాట్లాడిన మాటని నీకు అర్థమైనట్టు రాసుకుని, అక్లియర్‌గా ఉంటే మళ్లీ అడుగు. ఒక్క మాటలో: లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై చేసేది అదే ఫైల్‌తో కాదు, సరిచేసిన కొత్త ఫైల్‌తో. అప్పుడే లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై చేయడం ఫలితం ఇస్తుంది.

లోన్ రిజెక్ట్ తర్వాత మళ్లీ అప్లై గురించి తరచుగా వచ్చే సందేహాలు